بصیرت افزایی در جامعه برای مقابله با جنگ نرم دشمن از جمله راهبردی است که می تواند نقشه راه تمام عوام و خواص باشد؛ زیرا در این عرصه برای فایق آمدن بر جنگ نرم و توجه به لایه های جنگ نرم دشمن چون جریحه دار نمودن احساسات، عواطف، هنجارها، ارزش ها و باورهای مهم جامعه است که از طریق مدیریت بر ادراکات، احساسات و باورسازی در مقابل باورسوزی دشمن از الزامات و کار ویژه بصیرت است.مقاله حاضر که به صورت تحلیلی به نگارش در آمده است در صدد تبیین بصیرت افزایی به عنوان اساسی ترین راهبرد است که با استفاده از مبانی نظری و استدلال های لازم و با تاکید بر نظریه های مقام معظم رهبری (مدظله العالی) به دنبال ارائه راهبردها و راهکارهایی موثر به منظور پیشگیری و مقابله با آثار و پیامدهای سوء و زیان بار جنگ نرم می باشد.

بصیرت امری فراتر از رویت ظاهری است و آن عبارت است از ادراک حقایق و رویت اشیاء آن گونه که هستند. بصیرت در واقع، به ادراکات قلبی حاکی از حقیقت و قوه تمییز حق از باطل اطلاق می شود. این امر از طریق عبرت آموزی از براهین و حجت های آشکار الهی و نیز تدبر و تفکر در آن ها به وقوع می پیوندد.در این مقاله، مولفه های معنایی بصیرت با رویکرد هم نشینی و جانشینی، در نهج البلاغه بررسی شده است. بصیرت در این کتاب با واژه هایی همچون اعتبار، تقوی، زهد، عشق، امانی و آرزوها، هم نشین شده و با واژه های لب، توسم، امام و پیشوا و قلب سلیم، رابطه جانشینی دارد. بر مبنای آموزه های نهج البلاغه، فرد صاحب بصیرت آخرت گراست و تمام حرکات و سکنات خود را سنجیده و بر اساس علم، انجام می دهد و با روشن شدن حق، تغییر موضع می دهد و در جبهه حق قرار می گیرد.

با نگاه تحقیقی در سیر مراحل تکاملی زندگی بشر و بررسی وقایع حادث شده، آنچه بیش از هر عاملی در رسیدن یا نرسیدن به پیروزی و موفقیت ها تاثیرگذار بوده، فاکتور شناخت و آگاهی از موضوع مطرح شده بوده، و در این راستا شناخت یا به بیان بزرگان دینی بصیرت، در رشد و تکامل رسیدن به اهداف و آرمان های تعریف شده و همچنین مقابله کردن با مشکلات و موانع سطح راه برای هر امتی کارگشا بوده است.با این نگاه انسان به این حقیقت می رسد، افراد با بصیرت کسانی هستند که بشنوند و بیندیشند، و در مسیر اهداف تعریف شده جامعه حرکت نمایند و از فراز و فرودهای جبری عبرت گرفته و مانع از سقوط خود و جامعه گردد. در قرآن کریم خداوند انسان ها را به تعقل کردن دعوت می کند و می فرمایند، «آیا در زمین سیر نمی کنند تا صاحب دل هایی گردند که بدان تعقل کنند و گوش هایی که بدان بشنوند؟» (سوره حج، آیه 46).با توجه به اهداف بلند نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران و وظیفه سنگین سربازی، تهیه کنندگان این نوشتار به دنبال پاسخ این سوال هستند، بصیرت سیاسی تا چه اندازه ای در پرورش عناصر نظامی ولایت مدار اثر گذار است؟ در پاسخ به این سوال، فرضیه ای که به ذهن نگارنده متبادر می شود، نقش بصیرت سیاسی در پرورش نظامی سبب حاکمیت افکار ولایتی در مجموعه نظامی می شود، جهت تحقق این هدف والا، تحقیق حاضر به روش توصیفی - تحلیلی صورت گرفته است. تا دریچه ای را در مراکز آموزشی و پژوهشی، برای فرماندهان و اساتید در رده های مختلف باز نماید، و سبب شود تا نگاهشان بیشتر معطوف به دیدگاه ولایت گردد و با این دیدگاه کارکنانی بصیر را تربیت نمایند.

رفتار شناسی حضرت صدیقه طاهره در جامعه و نحوه برخورد ایشان در موقعیت های مختلف، راهنمایی مفید در حوزه بصیرت می باشد. در این مقاله که به روش اسنادی انجام گرفته، سعی بر آن بوده تا سیره فاطمه به عنوان یک الگو در زمینۀ بصیرت از منابع یعنی قرآن و سنت و منابع روایی استخراج گردد.ژدر واقع، مساله اصلی اینست که حضرت فاطمه از چه روشی برای بصیرت سازی و تبیین جایگاه ولایت در جامعه استفاده فرموده است.

شکی نیست که تمسک به اعمال روحانی و عبادت های مذهبی که از روی «بصیرت» و فهم باشد، برای خردمندان، دانشجویان و دانشمندان بهترین راه برای رسیدن به حقایق، درک مشکلات و معضلات علمی، پاک شدن نفس از آلودگی ها و پلیدی ها و ارتقای آن به عالم ملکوت و نیل به مقامات عالی انسانی است. کتاب خدا، وسیله «بصیرت» است، و تراز سخن و شنوایی انسان مومن.مقاله حاضر درصدد است با تکیه بر آیات قرآن کریم، برخی از سخنان گرانسنگ امامان معصوم( علیهم السلام) و بهره مندی از متون اسلامی، از طریق بررسی بنیادی و مطالعه اسناد و مدارک کتابخانه ای و تحلیل محتوایی، مفهوم بصیرت و کارکردهای آن را از دیدگاه قران کریم واکاوی کند. با تحلیل محتوای منابع اسلامی می توان نتیجه گرفت «بصیرت»، مقامی اکتسابی است که از راه های ایجابی و سلبی قابل دست یابی می باشد و در قرآن کریم، راهکارهای گوناگونی برای رسیدن به آن بیان شده است. مواردی مانند «توفیق الهی، تفکر، تقوا، زهد، عبرت پذیری، یاد خدا، اخلاص، خضوع، خشوع، جهاد در راه خدا، عمل به شریعت، به پیشواز کارهای خیر رفتن، توکل، تعقل، زمین و نشانه های آن، نشانه های خلقت در انسان و ... از جمله وسایل دست یابی به بصیرت دینی است.

توان رزم، جزو جدایی ناپذیر راهبرد نظامی رهبران سیاسی و فرماندهان عالی محسوب می شود و شامل عوامل فیزیکی مانند تعداد یگان های رزمی، یگان های پشتیبانی رزم، یگان های پشتیبانی خدمات رزم و تعداد سلاح و تجهیزات و عوامل غیرفیزیکی مانند ایمان، انگیزه، آموزش، انضباط، آداب و سنن و تعصب های ملی و قومی، تجربه، فرماندهی، روحیه، بصیرت و... می باشد.ضعف و فقدان بصیرت در وقایعی مانند صفین و... ضربه های جبران ناپذیری را به نظام اسلامی وارد نمود و از طرفی با نهادینه شدن بصیرت، دستاوردهای بزرگی برای نظام اسلامی تحقق یافته است. با توجه به موارد یادشده، موضوع این نوشتار، نقش بصیرت در ارتقای توان رزم نیروهای مسلح است. با مطالعه های اکتشافی در آموزه های دینی، 25 مولفه احصا گردید که پس از مصاحبه با خبرگان، 18 مولفه تعیین شد و برای وزن دهی از طریق پرسشنامه در اختیار جامعه قرار گرفت. طبق تجزیه و تحلیل، عامل بصیرت با میانگین 4.84، با درجه آزادی 84 و سطح معنی داری 0.000 نقشی اساسی در ارتقای توان رزم نیروهای مسلح دارد.

ایده اصلی این مقاله از مقایسه «نوآوری اجتماعی» با «نوآوری فناورانه» (نوآوری مصنوعات فناورانه) شکل گرفته است. در مطالعات نوآوری عموماً (بر اساس دیدگاه شومپیتر) نوآوری را «هرگونه ابداع یا خلاقیت در ایده، روش، محصول (مصنوع)، خدمات و ... » می دانند «که به بازار و مشتری متصل شود» (ابداعِ تجاری سازی شده). بر اساس این تعریف، تا زمانی که یک «ابداع» به بازار راه پیدا نکرده باشد نمی تواند نوآوری (شومپیتری) تلقی شود. بدیهی است که اغلب مصنوعات فناورانه ابداع شده را می توان با مکانیسم های کم وبیش مشخصی تجاری سازی کرد ولی در خصوص ابداعات اجتماعی، چنین چیزی حتی اگر مقدور باشد لزوماً مطلوب نیست. بنابراین مسئله اصلی مقاله این است که آیا اصولاً «نوآوری اجتماعی» را می توان/باید نوآوری شومپیتری تلقی کرد؟ برای پاسخگویی به این پرسش، دو مقوله «هدف» و «وسیله» در نوآوری اجتماعی مورد بررسی قرار می گیرند و بر این اساس، از این ادعا دفاع می شود که نوآوری اجتماعی، یک نوآوری شومپیتری نیست. در یک نوآوری اجتماعی، «هدف» نمی تواند «صرفاً (یا کاملاً) غیراجتماعی» باشد گرچه ممکن است «علاوه بر» هدف اجتماعی، اهداف اقتصادی، فناورانه یا ... نیز برآورده شود. در واقع، اگر هدف یک نوآوری، صرفاً سود اقتصادیِ بنگاه باشد ولی شیوه دستیابی به هدف، تغییرات غیرفنی و از نوع اجتماعی (انسانی-سازمانی) باشد، همچنان از دایره نوآوری اجتماعی خارج است. از نظر «وسیله» نیز نوآوری اجتماعی، وابسته به «نقش فعال» افراد و گروه های اجتماعی، و فرایندی از پایین به بالاست (نوآوری اجتماعی فعال در مقابل نوآوری اجتماعی منفعل). در این مقاله نشان داده می شود که بهترین «وسیله» برای ایجاد نوآوری اجتماعیِ فعال، تفکر «طراحی اشیای اجتماعی» (به جای به کارگیری اشیای اجتماعی از پیش موجود) است.